Bugün ‘Herkezin dünyası farklıdır’ sözünü bilimsel bazda açıklayrak hem kendinizi hem diğer insanları daha farklı bir pencereden anlamanıza yardımcı olacağım.
Bu dünyaya gözlerimizi açtığımız andan itibaren öğrenme sürecimiz başlar.Farkında olarak yada olmayarak bu süreç misafirliğimiz süresince devam eder.
Bu sürecin nasıl işlediğine kısaca bakalım.
Hafızamız genel anlamda iki kısımdan oluşur.Geçici hafıza ( 24-36 saat) ve kalıcı hafıza ( 3 ay ve üzeri). Mesela daha önce hiç duymadığımız bir bilgiyle karşılaştığımızda bu yeni bilgi beynimizde geçici hafızada kodlanır. Eğer bu bilgiyi 24-36 saat içerisinde tekrarlarsak , bu bilginin tekrar kullanılabileceği ihtimali göz önüne alınarak kalıcı hafızada arşivlenir. Eğer bu yeni bilgi 24-36 saat içerisinde tekrar edilmezse % 80 varan oranlarda silinir.
Evet, çoğumuz öğrenirken tekrar etmenin öneli olduğunu biliriz ve çocklarımıza sık sık hatırlatırız. Tekrarın önemi hafızanın çalışma prensiplerinden gelir.
Hafızamızda arşivlenen bilgiler kelimeler şeklinde kodlanır.Kelimeler sembollerdir ve bu sembollerin her birinin karşısında resimler vardır. Yani hafızanızda neredeyse her kelimeye bir resim yüklenmiştir. Düşündüğünüz zaman bu zihin resileri ile düşnürsünüz,kelimelerle değil.
Mesela size ‘masa’ dediğim zaman beyninizin frontal bölgesinde ( alnınızın arkasındaki bölge) milisaniyeler içerisinde bir masa resmi( halogramı) belirir. Masa kelimesi görüntülnmez.
İşin daha ilginç yanı bir gurup insana ‘ masa’ dediğimizde hepsinin beyninde farklı bir masa halogramı belirir. Kimisine yemek masası, bazısında çalışma masası...Bazı masalar tahtadan bazıları renkli...Büyüklü küçüklü..Ama hiçbiri diğerinin aynısı değil.
Bir kelime ,binlerce farklı resim. Sizin zihninizdeki kelimelerin karşısına kodlnmış resimlerle yanınızda oturan kişinin , çocuğunuzun, eşinizin zihin resimleri farklıdır. Şimdi ‘Herkesin dünyası farklıdır ‘ sözünü daha net anlayabilirsiniz. Ortaya söylenmiş bir sözü niçin herkez farklı algılar , artık biliyorsunuz.
Yine bir söz vardır’ Be ne söylediğimi biliyorum ama senin ne anladığını bilmiyorum’. Bu sözde herkezin zihin resimlerinin farklı kodlanmış olmasından dolayı bizim ifade etmek istediğimizden farklı anlaşılma ihtimalimizin her zaman olduğunu söyler.
Aslına bakarsanız insanların konuşarak anlaşması mucize gibi görünüyor. Bu nokta kültür farklılığının önemini daha bir ortaya koyuyor.
Memleketimiz çok zengin bir çeşitliliğine sahip.Neredeyse her köyün kendine has sözleri, söyleyişleri var. Yani kelimelere yüklediği resimler var.Bir köydeki aynı kelimelere yüklenmiş zihin resinleri ile komşu köydekiler farklı olabilir.
O zaman nasıl birbirimizi daha iy anlayabiliriz yada en azından yanlış anamamları minumuma indirebiliriz?
Şu ana kadar anlattıklarımızdan kelimelere yüklenmiş zihin resimleriyle düşündüğümüzü biliyoruz. O halde kelime dağarcığımız ne kadar genişse , kelimelerin eş anlamlılarını biliyorsak yani zihin resimlerimizin sayısı ne kadar fazlaysa o oranda anlıyor ve anlatıyoruz.
Yukarıda ki sorunun cevaplarından birinin ‘ okumak,daha çok okumak’ olması bilimsel açıdan baktığımızda şaşırtıcı olmaz.
Kuran-ı kerimin ilk ayetinin ‘ oku’ olmasının sebeplerinden birininde ne kadar çok okursak o kadar az yanlış anlıyoruz; o kadar az kavga çıkıyor, olması ihtimali vardır diye düşünüyorum.
Beynimizde bilginin kodlanıp saklanması ayrı bir işlem ,kodlanmış bilgiye erişim ayrı bir işlemdir. Yani öğrendiğimiz bilgiyi hatırlamayı bekleriz. Hepimiz zaman zaman çok iyi bildiğimiz bir ismi hatırlayamadığımız anlar yaşamışızdır. Bilgi beynmizde arşivdedir ama biz ona ulaşamayız.Bilgiye ulaşma ( hatırlama) işleminde pek çok kimyasal devreye girer. Beynimizden hatırlamasını istediğimiz bilginin bizde yarattığı duygu dururmuna göre değişik kimyasallar salgılanır. Bu kimyasallardan bazıları hatırlama işlemini kolaylaştırırken bazıları ulaşımı engeller.
Örnek verecek olursak, Adrenalin adlı kimyasalı çoğumuz duymuşuzdur.Adrenalin ve arkadaşları stres hormonları olarak bilinir.Heyecanlandığımızda,strese girdiğimizde kan seviyeleri yükselir. Sınav öncesi, iş görüşmesi öncesi gibi durumlarda adrenalin gurubu hormonların kan seviyelerinin artış oranına göre fiziksel belirtiler yaşarız.
Çarpıntı, nefes alma sıklığının artması, terleme özellikle avuç içlerinde,cilt renginde solma ,dikkat dağınıklığı, karın ağrısı ,mide bulantısı gibi 30 un üzerindeki belirtilerden hangilerini ne şiddette yaşayacağımıza yine bu hormonların kandaki miktarları karar verir.
Sınav stresinde , başarısızlık korkusu nedeniyle kan seviyesi yükselen bu kimyasallar bilgiye erişimi yani hatırlamayı engeller.Bir gece önce çok iyi öğrendiğimiz herşey sanki kafamızdan uçup gitmiştir.Aslında hafızamızda kodladığımız bilgi stres altında olduğumuzda ,çağırdığımızda gelmez .Mesela sınav stresi olan bir öğrenciye evde çok iyi cevapladığı bir soru sınavda sorulduğunda sanki bu soruyu ilk defa duymuş hissine kapılması gibi. Çünkü adrenalinin kan seviyesi belli değerlerin üzerine çıktğında bedeninizin dikkati yaşamsal faaliyetlre odaklanır ve yaşamsal olmayan herşey devre dışı bırakılır.Yani sizin başarısızlıktan korku derecenize bağlı olarak yükselen adrenalin seviyeleri başarısızlığınızı garantiler.
Sınav stresiyle nasıl başa çıkacağımız başka bir yazımızın konusu.
Bugün beyninizin iş akışı konusunda biraz daha bilgi sahibi olduk.Herhangi bir problemi çözme için önce oraya nasıl geldiğimizi bilmemiz lazım. Yani bilenle bilmeyen bir olmaz. Sizde artık öğrenmek, hatırlamak,anlatmak ve anlamak konusunda işleyişi biliyorsunuz. Anlaşmanın oturduğu bilimsel tabanı.
Bu bilgilerin ışığında insanlar okuya okuya daha iyi anlaşıyorlar..
Bol okumalı günler dileğiye.
“ Bugün kendinize bir iyilik yapın daha iyi bir yaşam için ilk adımınızı atın; randevunuzu alın. ”
Hakkımızda
Bir kelime ,binlerce farklı resim. Sizin zihninizdeki kelimelerin karşısına kodlnmış resimlerle yanınızda oturan kişinin , çocuğunuzun, eşinizin zihin resimleri farklıdır. Şimdi ‘Herkesin dünyası farklıdır ‘ sözünü daha net anlayabilirsiniz. Ortaya söylenmiş bir sözü niçin herkez farklı algılar , artık biliyorsunuz.
Sınav stresinde , başarısızlık korkusu nedeniyle kan seviyesi yükselen bu kimyasallar bilgiye erişimi yani hatırlamayı engeller.Bir gece önce çok iyi öğrendiğimiz herşey sanki kafamızdan uçup gitmiştir.Aslında hafızamızda kodladığımız bilgi stres altında olduğumuzda ,çağırdığımızda gelmez .Mesela sınav stresi olan bir öğrenciye evde çok iyi cevapladığı bir soru sınavda sorulduğunda sanki bu soruyu ilk defa duymuş hissine kapılması gibi. Çünkü adrenalinin kan seviyesi belli değerlerin üzerine çıktğında bedeninizin dikkati yaşamsal faaliyetlre odaklanır ve yaşamsal olmayan herşey devre dışı bırakılır.Yani sizin başarısızlıktan korku derecenize bağlı olarak yükselen adrenalin seviyeleri başarısızlığınızı garantiler.
