DİNLEMEK

Dinlemek nedir? Yanlış dinlemeler ,(Görünüşte dinleme, Seçerek dinleme, Duygusal saplantılı dinleme, Savunucu dinleme,Tuzak kurucu dinleme,Yüzeysel dinleme) Niçin dinlemiyoruz? Nasıl dinlemeli ve iyi dinleyici olmalıyız? Aktif dinleme nedir?.

Dinlemek nedir?.
Dinlemek, yalnız işitmek, kulağı ile duymak değildir. İşitilen şeyleri algılamak, anlamak ve kavramak, aynı zamanda bellemek ve öğrenmek çabasında olmak demektir. Öğrenmek, elbette anımsamak içindir. İşitmek yalnız kulakla, dinlemek ise akılla ve kulakla birlikte olur. Dinlenen O konunun ,gerektiğinde anımsanması, başkalarına anlatılabilmek için kullanılabilmesi demektir.
Doğuştan iyi bir dinleyici olanlar çok azdır. İyi bir dinleyici olmak, sonradan öğrenilen bilinçli bir beceridir. Temeli, dikkat ve konu üzerinde yoğunlaşmaktır. İnsanların , günlük yaşantılar içinde, ,zamanlarının çoğu dinlemek ile geçer. Toplumsal yaşantının her alanında dinlemek vardır. Eğitimde öğrencinin çoğu zamanı dinlemek ile geçer. Bunlara karşın, iyi dinleyiciler yetiştirmek için, eğitsel bir girişim yapılmamaktadır. İnsanlar ve öğrenciler kendi hallerine bırakılmışlardır. Kendi haline bırakılan insanlar da, yanlış ve kendileri için zararlı dinleme yöntemleri geliştirmektedirler.

Yanlış dinlemeler.
Yanlış dinleme yöntemlerinin değişik türleri vardır. Bunları bilmek ve tanımakta da kişisel yararlarınız var bulunmaktadır.

1-Görünüşte dinleme; En yaygın olan bir yanlış dinleme türüdür. Kişinin kafası kendi iç dünyasındaki sorunlarla uğraşmaktadır ya da kendi söyleyeceği şeyleri düşünür ve düşüncelerini kafasının içinde sıralarlar. Asıl dinlemesi gereken şeylerle ilgilenmezler.

2-Seçerek dinleme;, Bu durumunda olanlar, dikkatlerini çekecek bir sözcük ya da bir cümle ortaya çıkıncaya kadar, görünüşte dinleyicidirler. Sonra dinlemeye başlarlar. İlgilerini çeken şey , para, başarı, cinsellik , seyahat gibi konular ya da belirli bir kişi olabilir.

3-Duygusal saplantılı dinleme; Bu durumunda olan kişilere ne söylerseniz söyleyin, onlar, üzüntü verecek ya da gülünecek bir şeyler arayacaklardır.

4-Savunucu dinleme; Bu tür dinleme, alışkanlığında olan kişiler, her söylenen sözü kendilerine saldırı sayarlar ve hemen karşı saldırıya ya da savunmaya geçerler.

5-Tuzak kurucu dinleme; Bu tür dinleyiciler, dinledikleri bilgilerden yararlanarak, karşılarındaki kişileri zor duruma sokmak için fırsat ararlar.

6-Yüzeysel dinleme: Yüzeysel dinleyiciler, kelimelerin altındaki gerçek anlama ulaşamayan, mecazdan espriden anlamayan kimselerdir. Mecazi anlamda, “Ayvayı yedi” dediğiniz zaman, gerçekten bir ayvayı ısırarak yediğini anlayan kişilerdir. Mecazdan anlamak, bilişsel düzey ve zeka ile ilgilidir.

Niçin Dinlemiyoruz?
Kulağa ulaşan her sözü, niçin gereği gibi dinlemiyoruz ya da dinleyemiyoruz.?

Konuşmacının konuşma hızı, bizim zihinsel algılama hızımızdan her zaman, 4-5 beş kez daha yavaş kalmaktadır. Zihin, dakikada 600-1000 sözcüklük bir konuşma hızını rahatlıkla algılayacak bir güce sahiptir. Konuşmacıların ortalama konuşma hızları dakikada 100-200 sözcüktür. Zihin boş kalamayacağı için, başka düşüncelerle boşluğu doldurma gereksinimi duyar. Dikkat kayması gelişir ve aktif dinleme kaybolur. Zihin bu açık kalan zamanı, kendisi için daha önemli saydığı kendi sorunları, hayalleri ve gereksinimleri ile doldurur. Kendi iç dünyamızda, sorunların yoğunlaştığı dönemlerde, dış alemle iletişim kurmak oldukça güç olur. Bizim için o anda, iç dünyamızdaki sorunlar, anlatılanlardan daha önemli konumdadırlar.

Nasıl dinlemeli ve nasıl iyi bir dinleyici olmalıyız?
:Hiç kimse mükemmel değildir. Ama, hatalarını bilen ve kabul edenler, kendilerini düzeltmek olanağını arar ve bulurlar. Kendinizi gözleyin ve düşünün. Tarafsız davranarak hatalarınızı bulmalı ve görmelisiniz. Bu bir kişisel olgunluk olayıdır. Hatanızı hem bilip hem de kabul etmezseniz, neyi bulup düzelteceksiniz. Bir çoğunuz, zamanınızın çoğunu dinlermiş gibi görünüp, dinlemeden geçirdiğinizi anlayacak ve üzüleceksiniz. Diğer açıdan baktığımız zaman, Bizi dinlermiş gibi görünen kişilerin bir çoğu, gerçekte bizi dinlememektedirler. Kendilerine yaptıkları büyük kötülüğün farkında bile değildirler. Üzücü olmakla birlikte, gerçek budur.

İyi bir dinleyici olmak için neler yapmalıyız?.

1-Kendisini eğitmeyi içtenlikle istemelisinizdir. Olanaklıysa, hazırlıklı olarak dinlemeye ya da öğrenmeye hazırlıklı olarak gitmelisiniz. Gerektiği biçimde not tutmak, önemli bir çözüm yoludur. Öğrenmek için dinlemeye gittiğiniz her yerde, iyi bir dinleyici olmak için, en kolay ve en etkili bir çare not tutmaktır. Gerektiği biçimde not tutmak, önemli bir çözüm yoludur.Diğer zamanlarda önerilerimize uymalısınız.
Kendisini iyi bir dinleyici olarak eğitmek isteyen kişiler, zihin ile n-konuşma hızı arasında oluşan boşluğu, yine konuşulan konu ile doldururlar. Bunun için, dinlediğiniz ya da okuduğunuz konuyu ve olayları, zihninizde canlandırarak yaşamalısınız. Konunun içinde kalmak çok önemlidir. Biz yaşayarak çok kolay öğreniriz. Olayların zihinsel resimlenmesi, ses olarak algılanıp zihninizde yankılanması, hayal olarak da olsa bir tür yaşamaktır. Bu durum, bellekte kolayca kabul görmesine ve sizin de kolayca öğrenmenize neden olur.

2-Konunun içinde kalmaya çaba göstermelisiniz. Bunun için, konuşmacı ne söylemek istiyor, acaba şimdi neler söyleyecek gibi düşüncelerle zihninizi doldurunuz ve dikkatinizi sürdürünüz. Aynı kanıda olup olmadığınızı zihinsel olarak kontrol edin. O zaman, kendi sorunlarınıza dönmek fırsatı bulamazsınız.

3-Konuşma konusu ya da okuduğumuz konunun bizi ilgilendirmesi ya da öğrenmek içinve gereksinim duymamız güdülemesi gerekir. Dikkatin yoğun olarak bir konuda tutulması ancak, konuya ilgi duyulması, bedensel ve ruhsal gereksinimler yönünden anlamlı olması ile olanaklıdır. Öğrencilikten ileri gelen ya da meslekten ileri gelen, zorunlu öğrenme nedenleriniz olmalıdır. Güçlü nedenler, güçlü gereksinimler ve güçlü motivasyonlar güdülenmeler oluştururlar. Herhangi bir dersi sevmiyor olabilirsiniz. Ama Hiçbir dersi ve de hiçbir bilgiyi angarya ya da baş belası olarak düşünmeyiniz. Ama zaten orada bulunmak ve orada kalmak zorundasınız.zorundasınız. Bu durumda iyi bir dinleyici olmak ve öğrenmek, sizin yararınıza olmaz mı?. Vaktinizi boşuna harcamamalısınız. İnsana her bilgi gerekli olabilir. Başarılı olmak için, öğrenmek zorunda olduğunuzu biliyorsunuz. İ, iç diyalog ile bir iç telkin oluşturarak kendinizi motive et güdülemeniz sizin için elbette çok yararlı olmakta olur. Kendinizi yönetmeyi başarmalısınız. .

4-Herhangi bir konuyu dinlerken ya da okurken, bunun sınavda sorulduğu zaman ya da gerektiği zaman nasıl anlatacağınızı düşünmelisiniz. En önemli etkenlerden biri de budur. Konuyu öğrenmek için a motive olmanızı güdülenmenizi (Motive) olmanızı sağlayacaktır. dir. Bu düşünceler nedeni ile o konu, zihninizde çok kez kendiliğinden tekrarlanacak ve hem kolay öğrenmenizi sağlayacak hem Bu sizi hayallere dalmaktan alıkoyacaktır. Bu çok önemlidir.
İlginizi konuya çevirmelisiniz.

5-Bazı insanlar, dikkat etmek ve öğrenmek zorunda oldukları bir kitabın bazı bölümlerinde ya da bir toplantıda, konu ilgilerini çekmez ise sıkıntıya düşerler. Zihinleri dağılır ve konuşulanların tamamına yakın bölümünü kaçırırlar. Öğrenmek zorunda olduklarını unuturlar. Böyle bir durumda kalırsanız, işittiğiniz her şeye yapıcı bir eleştiri getirmek üzere dinlemelisiniz . “Ben olsam nasıl anlatırdım ?” davranışı içine hemen girmeli sinizniz. Bu davranış ,sizin dikkatle dinlemenizi kesinlikle sağlayacaktır.

Aktif dinleme nedir? Aktif dinleme nedir?.
Aktif dinleme; bilinçli bir biçimde yapılan ve sürekli olarak geri iletişim kullanılması ile birlikte olan bir dinlemedir. Bir geri bildirimli dinlemedir. Dinleyen kişinin bedensel hareketlerle ya da doğrudan sorular sorarak etkinliğe ortak olmasıdır. Konuşan kişinin söylediklerini dinlerken, onun gözlerinin içine bakmak, anladığını belirten, baş sallama, gülümseme, gibi hareketlerde bulunmak, anlamadığınızı kaşlarınızı çatarak belirtmek, bir geri iletişim oluşturur. Bu yöntem her zaman, her yerde uygulanabilen “Aktif” bir dinleme biçimidir.
Bir Zazen Ustası, konuşmasına başlamadan önce, dinleyicilerine şu iki öneride bulunurdu.

1-Gözlerinizi tam açık olarak bana yöneltmenizi ve bütün varlığınızla beni dinlemenizi isterim. Anladığınızı yüzünüzden okumalıyım. (Bilinçli ve aktif dikkat)

2-“ Konuşmaları, yalnız ikimiz varmış gibi,yalnız kendinize yapılıyormuş gibi dinlemelisiniz. En etkili konuşma, herkesle ayrı ayrı, yakın iletişim kurularak yapılan konuşmadır. İnsanlar doğaları gereği, bir konuşmayı eğer iki kişi dinliyorlarsa, sanki her biri konuşmanın yarısından sorumluymuş gibi bir paylaşım duygusuna girerler. Yalnız ikimiz varmışız gibi düşünmenizi isterim”.

Geri bildirimli dinleme Kişinin sorular sorarak geri bildirimde bulunma biçiminde etkinliğe ortak olması, en uygun görünen “Aktif” dinleme biçimi olarak düşünülmekten ise de bir. Bise de,büyük topluluklarda uygulanması zor ve sakıncalıdır. Küçük gruplarda yararlı ve sağlıklı olabilir. Aktif dinlemenin sorular sorarak geri bildirimdeki bulunma daha az kullanışlı olan diğer bir türünde, dinleyen kişi, konuşmacının söylediklerini , anladığı biçimde sorular sorarak, geri bildirimde bulunur. .
Konuşmacı da böylece, dinleyenin ne anladığını öğrenmiş olur. Dinleyenlerin tümü de anladıklarının doğruluğu konusunda kuşku duymazlar. Yalnız bu biçimdeki geri iletişimli dinleme her zaman uygun düşmez.. Sorular sorularak konuşmanın sık sık kesilmesi, konuşmacının ve dinleyenlerin dikkatini dağıtır, bilgi bütünlüğünü bozar. O durumlarda Çok zaman, konuşmanın sonunu beklemek, o zaman soruları sormak gibi bir durum, daha uygun olur.

Herkes, iyi dinleme ve aktif dinleme konusunda kendisini eğitebilir ve eğitmelidir. Konunun önemi açık seçik bellidir. Hemen kendinizi değerlendiriyorsunuz ve hazırlamıyorsunuz. Bu andan başlayarak, aktif dinlemeyi ve iyi dinlemeyi kullanan bir kişi olmaya karar veriyorsunuz. Kararınızı sürdürün, kısa sürede çok şey değişecektir.
Kararınızdan dolayı sizi kutluyorum.